Αρχάγγελος

Ο Αρχάγγελος Αριδαίας είναι ένα παραδοσιακό και ιδιαίτερα γραφικό χωριό του Νομού Πέλλας, χτισμένο στις βόρειες πλαγιές του όρους Τζένα, σε υψόμετρο περίπου 740 μέτρων. Ανήκει διοικητικά στον Δήμο Αλμωπίας και απέχει περίπου 20 χιλιόμετρα από την Αριδαία. Πρόκειται για έναν τόπο αυθεντικό, με έντονη ιστορική μνήμη, πλούσια φύση και ανθρώπους που διατηρούν ζωντανά τα ήθη και τα έθιμα της Μακεδονίας. Το χωριό ήταν παλαιότερα γνωστό ως Οσσιανή και μετονομάστηκε σε Αρχάγγελος το 1926. Οι κάτοικοι κατάγονται κυρίως από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, γεγονός που έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στον πολιτισμό, τη γλώσσα, τη μουσική και τη γαστρονομία της περιοχής.

Η ποντιακή διάλεκτος ακούγεται ακόμη, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους, ενώ τα παραδοσιακά τραγούδια και οι χοροί αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο των τοπικών εκδηλώσεων. Ένας τουρίστας που επισκέπτεται τον Αρχάγγελο θα εντυπωσιαστεί πρώτα απ’ όλα από το φυσικό τοπίο.

Η περιοχή περιβάλλεται από πυκνά δάση οξιάς, καστανιάς και βελανιδιάς, ενώ τα ρέματα και οι πηγές δημιουργούν ένα περιβάλλον ιδανικό για ξεκούραση και επαφή με τη φύση. Την άνοιξη και το καλοκαίρι, το τοπίο γεμίζει αποχρώσεις του πράσινου, ενώ το φθινόπωρο τα χρώματα των φύλλων χαρίζουν μοναδικές εικόνες. Τον χειμώνα, το χιόνι συχνά σκεπάζει το χωριό, προσδίδοντάς του έναν παραμυθένιο χαρακτήρα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπατητικές διαδρομές στην ευρύτερη περιοχή. Υπάρχουν μονοπάτια που οδηγούν σε παλιά ξωκλήσια, δασικές τοποθεσίες και σημεία με πανοραμική θέα προς την πεδιάδα της Αλμωπίας. Οι λάτρεις της πεζοπορίας και της φωτογραφίας θα βρουν εδώ έναν μικρό επίγειο παράδεισο, μακριά από τον μαζικό τουρισμό.

Στο κέντρο του χωριού δεσπόζει ο Ιερός Ναός του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, από τον οποίο πήρε και το όνομά του ο οικισμός. Ο ναός αποτελεί πνευματικό σημείο αναφοράς για τους κατοίκους και φιλοξενεί σημαντικές θρησκευτικές τελετές, ιδιαίτερα κατά τον εορτασμό των Ταξιαρχών. Εκείνη την περίοδο το χωριό γεμίζει ζωή, με πανηγύρια, μουσική και παραδοσιακά φαγητά. Η τοπική γαστρονομία είναι ακόμη ένας λόγος για να επισκεφθεί κανείς τον Αρχάγγελο.

Οι ταβέρνες και τα καφενεία του χωριού προσφέρουν σπιτικά πιάτα βασισμένα σε παραδοσιακές συνταγές. Ποντιακά εδέσματα όπως τα πιροσκί, τα ωτία, το σορβά, αλλά και κρεατικά μαγειρεμένα σε χαμηλή φωτιά, συνοδεύονται από τοπικό κρασί ή τσίπουρο. Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να γευτούν αυθεντικές γεύσεις, φτιαγμένες με αγνά υλικά, συχνά από τοπική παραγωγή.

Σε μικρή απόσταση από τον Αρχάγγελο βρίσκονται τα φημισμένα Λουτρά Πόζαρ. Ο συνδυασμός χαλάρωσης στα θερμά νερά με τη διαμονή σε ένα ήσυχο, ορεινό χωριό αποτελεί ιδανική επιλογή για όσους επιθυμούν ξεκούραση και αναζωογόνηση.

Οι ντόπιοι είναι ζεστοί, φιλόξενοι και πρόθυμοι να μοιραστούν ιστορίες, παραδόσεις και αναμνήσεις. Δεν είναι σπάνιο ένας επισκέπτης να νιώσει σαν στο σπίτι του, ακόμα και από την πρώτη του επίσκεψη. Ο Αρχάγγελος Αριδαίας είναι ένας προορισμός που συνδυάζει ιστορία, παράδοση, φύση και αυθεντικότητα.

Δεν απευθύνεται σε όσους αναζητούν έντονη νυχτερινή ζωή ή πολυτελείς υποδομές, αλλά σε εκείνους που θέλουν να γνωρίσουν την αληθινή ελληνική επαρχία, να έρθουν σε επαφή με έναν ζωντανό πολιτισμό και να χαλαρώσουν σε ένα περιβάλλον που σέβεται τον άνθρωπο και τη φύση. Είναι ένας τόπος που δεν εντυπωσιάζει με την πρώτη ματιά, αλλά κερδίζει τον επισκέπτη με την ουσία του και τον κάνει να θέλει να επιστρέψει.   

archaggelos

Η διαδρομή, απο τα Λουτρά Πόζαρ, εως τον Αρχάγγελο, είναι 48χλμ, μέσω επαρχιακής οδού. Σύνήθως, η διάρκεια της διαδρομής είναι λιγότερο απο μια ώρα. Αρκετό κτμήμα της διαδρομής είναι ορεινό, με συνεχής στροφές, όχι όμως ιδιαίτερης δυσκολίας.

Έξω από το χωριό Αρχάγγελος, βρίσκεται η μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ, σε ένα ύψωμα ανάμεσα στο Πάικο και τη Τζένα. Η μονή ιδρύθηκε τον 11ο αιώνα ως μετόχι της Μονής Μεγίστης Λαύρας αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Το μοναστήρι είχε έντονη ζωή μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα, όταν το μοναστήρι μαζί με τις εγκαταστάσεις του πυρπολύθηκε από μουσουλμάνους. Η λειτουργία του άρχισε ξανά το 1858 μετά από φιρμάνι του Σουλτάνου. Η μονή αφιερώθηκε στο Αρχάγγελο Μιχαήλ.

Η μονή είναι τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο φωταγωγό, νάρθηκα, υπερώο και τρίπλευρο προστώο. Οι τοίχοι του έχουν πάχος ένα μέτρο. Το εσωτερικό της αγιογραφήθηκε σύμφωνα με τις επιγραφές το 1888, από Κρουσοβίτες αγιογράφους, ενώ στο περίστωο βρίσκονται αγιογραφίες του 1858 και 1896. Ο νάος έχει ζωγραφισμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1860.

Η μονή έχει ανακηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το 1995..